Waarom je bij ons geen theezakjes vindt

We krijgen de vraag regelmatig: "Verkopen jullie het ook in zakjes?" Het antwoord is nee. En dat is geen toeval of iets wat we later nog gaan toevoegen — het is een bewuste keuze.

Hieronder leggen we uit waarom. Niet met marketingpraat, maar met wat er feitelijk in een theezakje zit en wat onderzoek erover zegt. Inclusief de nuance, want die is er ook.

Wat er eigenlijk in een theezakje zit

Thee wordt na de oogst gesorteerd op bladgrootte. Die sortering bepaalt de kwaliteit, en de terminologie is niet bepaald vleiend voor het onderste deel van de stapel:

• Heel blad — het hoogste niveau. Het blad is intact gebleven.
• Gebroken blad — grotere stukken, nog steeds volop smaak.
• Fannings — de kleine fragmenten die overblijven na het sorteren.
• Dust — letterlijk stof. De fijnste deeltjes die overblijven als al het andere eruit is.

Standaard theezakjes worden gevuld met de onderste twee categorieën. Dat is geen samenzwering, het is simpelweg hoe de industrie werkt: hele bladeren gaan naar losse thee, de restfractie gaat naar zakjes.

En daar zit een praktische reden achter. Een theezakje kan maar een beperkte hoeveelheid thee bevatten. Om daar tóch een sterke kop uit te krijgen, moet het blad fijn genoeg zijn om snel af te geven. Fijn malen lost dat op — maar je verliest onderweg precies de nuance waar goede thee om draait.

Het blad heeft ruimte nodig

Er is nog een reden waarom een zakje in het nadeel is, en die heeft niets met kwaliteit te maken maar met natuurkunde.

Droog theeblad moet tijdens het zetten opzwellen. Het neemt water op, vouwt zich open en geeft dan pas gelaagd zijn smaak af: eerst de lichte, frisse tonen, daarna het lichaam, dan de diepere basis. Een blad dat opgesloten zit in een strak zakje kan dat niet. Het blijft samengedrukt en geeft maar een deel van zichzelf prijs.

Vandaar ook dat piramidezakjes bestaan — meer ruimte. Het is een verbetering, maar het lost het onderliggende probleem niet op: er zit meestal nog steeds fijngemalen thee in, en het zakje zelf brengt een eigen probleem mee. Daar komen we zo op.

Fijn gemalen thee verliest sneller zijn geur

Dit is het punt dat het minst besproken wordt en misschien wel het belangrijkst is.

De aromatische stoffen in thee — de vluchtige oliën die je ruikt als je de verpakking opent — zitten opgesloten in de celstructuur van het blad. Zolang het blad heel is, blijven ze grotendeels waar ze horen.

Maal je dat blad tot poeder, dan vergroot je het oppervlak enorm. En elk stukje oppervlak is een plek waar aroma kan verdampen en waar zuurstof zijn werk kan doen. Fijngemalen thee gaat daardoor sneller achteruit dan heel blad, ook in een gesloten zakje.

Dat verklaart iets wat veel mensen herkennen maar niet kunnen plaatsen: waarom thee uit een zakje vaak plat smaakt, of vlak, of met een wat scherpe nasmaak. Dat is niet per se slechte thee. Dat is thee die zijn beste deel al onderweg is kwijtgeraakt.

Dan het zakje zelf

Hier wordt het interessant, en hier houden we ook bewust de nuance vast.

De meeste mensen denken dat een theezakje van papier is. Vaak klopt dat maar half. Om te voorkomen dat het zakje in kokend water uit elkaar valt, worden papieren zakjes doorgaans dichtgesealed met polypropyleen — een kunststof. En de zijdeachtige piramidezakjes die er zo luxe uitzien, zijn regelmatig volledig gemaakt van nylon of PET.

Twee onderzoeken hebben daar naar gekeken:

McGill University (2019). Onderzoekers zetten plastic theezakjes in water van 95 °C en telden wat er vrijkwam. Eén zakje gaf ongeveer 11,6 miljard microplastic- en 3,1 miljard nanoplastic-deeltjes af — duizenden malen meer dan wat eerder in andere voedingsmiddelen was gemeten.

Universitat Autònoma de Barcelona (2024). Deze groep keek naar drie materialen en vond bij polypropyleen ongeveer 1,2 miljard deeltjes per milliliter. Ze lieten voor het eerst zien dat menselijke darmcellen deze deeltjes kunnen opnemen.

En nu de nuance, want die hoort erbij. Al die miljarden deeltjes samen wegen ongeveer 60 microgram — 60 miljoenste van een gram. Dat is bijna niets. De onderzoekers zelf zeggen er nadrukkelijk bij dat de gezondheidseffecten van het binnenkrijgen van deze deeltjes nog niet bekend zijn en dat er meer onderzoek nodig is.

Wij gaan dus niet beweren dat theezakjes ongezond zijn. Dat weten we niet, en niemand weet het op dit moment.

Wat ons wél opviel in het McGill-onderzoek was de controlemeting. Naast de zakjes zetten de onderzoekers ook losse thee met een metalen zeef. Daar kwamen geen plasticdeeltjes uit.

Dat vinden we een goed argument. Niet omdat het bewijst dat het ene gevaarlijk is, maar omdat het laat zien dat er een manier is waarop de vraag helemaal niet gesteld hoeft te worden.

Wat er nog meer meekomt

Een paar dingen die minder aandacht krijgen:

Composteren gaat niet vanzelf. Veel mensen gooien theezakjes bij het GFT in de veronderstelling dat ze vergaan. Zakjes met kunststofvezels doen dat niet volledig. Wat overblijft is een fijn netje plastic in de compost.

Je kunt niet zien wat je koopt. Bij losse thee zie je de vruchtstukjes, de bloemblaadjes, de bladgrootte. Een dichtgeseald zakje is per definitie ondoorzichtig — je moet volledig vertrouwen op wat er op de doos staat.

Cold brew werkt slecht met zakjes. Bij koud zetten heb je juist tijd en ruimte nodig; het blad moet urenlang rustig openvouwen. Precies wat een zakje niet toestaat. En aangezien onze ijsthee-melanges daarvoor gemaakt zijn, zou een zakje het product tegenwerken.

Het eerlijke tegenargument

Theezakjes hebben één groot voordeel, en het is een echt voordeel: gemak. Kopje, water, zakje, klaar. Geen zeef, geen natte bladeren, geen extra afwas. Op kantoor of onderweg wint dat het van elk kwaliteitsargument.

Wij snappen dat volledig. Maar we hebben liever dat we het gemak oplossen dan dat we de thee aanpassen.

Dus: hoe zet je het makkelijk?

Losse thee zetten is minder gedoe dan het lijkt.

Warm. Een roestvrijstalen zeef of thee-ei van een paar euro, een theepot met ingebouwd filter, of een theefles met een zeefje erin als je hem meeneemt. Eén theelepel per kop, klaar.

Koud — onze favoriet. Doe 2 eetlepels thee in een liter koud water, laat het een nacht in de koelkast staan en zeef het de volgende ochtend. Geen kokend water nodig, geen bitterheid, en de smaak is voller en zoeter dan wanneer je warme thee laat afkoelen. Dit is waar onze fruitmelanges echt tot hun recht komen.

Bonus. Heel blad kun je vaak een tweede keer opgieten. Bij fijngemalen thee uit een zakje is er na één keer weinig meer te halen.

Waar het op neerkomt

We verkopen geen theezakjes omdat we dan een product zouden verkopen dat minder goed is dan wat we kunnen maken. Fijner gemalen blad, minder ruimte om open te vouwen, sneller aromaverlies, en een verpakking waarvan de samenstelling op zijn minst discussie oplevert.

Losse thee vraagt dertig seconden meer. Wij denken dat die dertig seconden de moeite waard zijn — en het extra kopje is er misschien wel het bewijs van.

Heb je vragen over hoe je een bepaalde melange het beste zet? Stuur ons gerust een berichtje. We denken graag mee.

Michael Van Dijk
Zachtethee

---

Bronnen

• Hernandez, L. et al. (2019). Plastic Teabags Release Billions of Microparticles and Nanoparticles into Tea. Environmental Science & Technology, 53(21), 12300–12310.
• Banaei, G. et al. (2024). Teabag-derived micro/nanoplastics (true-to-life MNPLs) as a surrogate for real-life exposure scenarios. Chemosphere, 368, 143736.
• Universitat Autònoma de Barcelona, persbericht, december 2024.
• McGill University Newsroom / Office for Science and Society.