Zo dronken de Maya's chocolade. Maar nooit met melk.

Eten & drinken · Advertorial

Door Michael Van Dijk · 3 oktober 2026 · 5 minuten lezen

Meer dan 2500 jaar geleden dronken de Maya's al chocolade. Warm, met een dikke laag schuim, op hun belangrijkste dagen. Maar nooit met melk. En nooit uit een pakje.

Van hoog naar laag schenken, tot er schuim op staat. Zo begon chocolade. Illustratie: Zachtethee

Denk aan chocolademelk. Waarschijnlijk zie je een pakje voor je, een beker melk, een paar scheppen bruin poeder. Iets voor kinderen, of voor op de schaatsbaan.

Zo is het niet begonnen. Chocolade begon als iets heel anders: een warme, donkere drank van gemalen bonen en water. Bitter, vol, met een laag schuim waar mensen moeite voor deden. En niet voor elke dag. Voor de dagen die ertoe deden.

Het begon met een boon

In het regenwoud van Midden-Amerika groeit een boom met grote, gekleurde vruchten aan de stam. In die vruchten zitten de bonen. De Maya's oogstten ze, lieten ze gisten en drogen, en roosterden ze daarna boven het vuur.

Dan begon het eigenlijke werk. De geroosterde bonen werden op een platte steen fijngewreven met een stenen rol, tot er een donkere pasta ontstond. Die pasta mengden ze met heet water.

Roosteren boven het vuur, malen op steen. Uren werk voor een paar kommen.

En dan het moment waar het om draaide: ze goten de drank van grote hoogte van de ene kom in de andere. Steeds opnieuw, tot er een dikke laag schuim bovenop stond. Dat schuim was het beste deel. Op oude Maya-vazen zie je het nog afgebeeld: een vrouw, een kom hoog in de lucht, een lange straal naar beneden.

Waardevoller dan goud

Cacao was geen alledaagse drank. Hij hoorde bij bruiloften, bij feesten en bij offers aan de goden. Later, bij de Azteken, waren de bonen zo kostbaar dat ze als betaalmiddel dienden. Je betaalde op de markt letterlijk met cacao.

De vruchten groeien direct aan de stam. In elke vrucht zitten tientallen bonen.

Eeuwen later, in 1753, gaf de Zweedse bioloog Carl Linnaeus de boom zijn officiële naam: Theobroma cacao. Theobroma betekent letterlijk: voedsel van de goden.

Waar de melk en de suiker vandaan kwamen

Toen de Spanjaarden cacao in de zestiende eeuw naar Europa brachten, vonden ze de drank te bitter. Dus kwam er suiker bij. Later ook melk. En in 1828 vond een Amsterdammer, Coenraad van Houten, een manier uit om van cacaobonen een fijn poeder te maken.

Dat poeder werd de basis van de chocolademelk die wij kennen. Handig, snel, en vaak met meer suiker dan cacao. Draai een pak chocolademelk of een bus instant cacao maar eens om: suiker staat vaak bovenaan de ingrediëntenlijst.

Ergens onderweg zijn we de boon zelf vergeten.

Wij malen niet. We breken.

Zachte Chocolade begint waar de Maya's begonnen: bij de boon. Maar in plaats van malen breken we de geroosterde cacaobonen in stukjes, de zogenaamde cacaonibs. Die zijn 66% van de hele zak. Het grootste deel van wat je koopt, is dus gewoon cacao.

Gebroken, niet gemalen. Geen poeder, geen pakje.

Die stukjes laat je trekken, net als thee. Het kokende water haalt de smaak uit de cacao: diep, donker, aan de rand een beetje bitter, zoals pure chocolade hoort te smaken. Daaronder zit rooibos voor een volle, ronde body, rozijnen voor een zachte zoetheid en vanille om het af te maken.

Kokend water op gebroken bonen. Daarna: tien minuten geduld.

Het resultaat is een kop die smaakt als warme chocolademelk, maar dan als thee. Helder in de mok, zonder dikke zoete laag onderin. Geen zwarte thee, geen groene thee. Cacao, rooibos en vrucht.

Zo haal je de chocolade eruit

Cacao is eigenwijzer dan een theeblad. Hij geeft zijn smaak pas echt af als je hem tijd en hitte geeft. Dit hebben we samen met onze klanten uitgezocht:

1. Echt kokend water. Geen water dat al even in de waterkoker staat. Op 70 graden komt de rooibos eruit, maar de cacao nauwelijks.
2. 1 flinke theelepel per kop, ongeveer 3 gram. Wil je 'm voller? Neem er gerust 2.
3. 10 minuten laten trekken, met een schoteltje op de kop zodat de warmte en het aroma erin blijven.
4. Goed doorroeren voor je drinkt. Er zit een beetje echte chocolade in de melange, en die zakt naar de bodem.

Of als latte. Zo drinken wij hem het liefst. Een ruime theelepel in 100 ml kokend water, 10 minuten trekken, zeven. Schenk er 150 ml warme, opgeschuimde melk bij (haver werkt hier uitstekend). Wil je de Maya's nadoen? Giet de latte een paar keer van hoog naar laag over in een tweede mok. Je krijgt vanzelf een laagje schuim.

Wat zit erin?

Cacaobonen (66%), rooibos, rozijnen, chocolade 4% (suiker, cacaomassa, emulgator: lecithine), natuurlijk aroma, vanille (1%).

Een zak van 100 gram is goed voor zo'n 30 koppen, de zak van 150 gram voor zo'n 45.

Eerlijk: voor wie het niet is

Zoek je de zoete chocolademelk uit een pakje? Dan is dit 'm niet. Zachte Chocolade is donker en licht bitter, zoals pure chocolade. Wil je 'm zoeter, doe er dan een lepeltje honing bij of maak er een latte van met havermelk. En heb je geen tien minuten? Dan proef je vooral rooibos. De cacao heeft die tijd echt nodig.

Met de hand verpakt in Nederland. We zijn met z'n tweeën en doen elke bestelling zelf in de doos.

Niet lekker? Geld terug. Mail me op support@zachtethee.nl en we regelen het.

– Michael

P.S. Twijfel je nog? Begin met een zak van 50 gram. Dat is zo'n 15 koppen, genoeg om te weten of dit jouw mok voor de donkere avonden wordt. Kokend water, 10 minuten, roeren. En proef wat de Maya's al wisten.

Dit is een advertorial van Zachtethee. Zachte Chocolade is een kruidenmelange met cacao en rooibos, zonder zwarte of groene thee. De illustraties zijn een artistieke weergave.